Μείωση συντηρητικών στα καλλυντικά: αποδείξτε ότι λειτουργεί

Όλο και περισσότερες μάρκες θέλουν να μειώσουν τα συντηρητικά στα καλλυντικά: οι πελάτες ζητούν πιο σύντομους καταλόγους συστατικών, οι λιανοπωλητές δημοσιεύουν δικούς τους περιορισμούς και ορισμένοι άνθρωποι έχουν ευαίσθητο δέρμα. Όμως μια χαμηλότερη δόση είναι καλή ιδέα μόνο αν το προϊόν παραμένει προστατευμένο. Ο οδηγός αυτός εξηγεί πώς να μειώσετε υπεύθυνα το φορτίο συντηρητικών και, κυρίως, πώς να αποδείξετε με δεδομένα ότι το μειωμένο σύστημα εξακολουθεί να λειτουργεί.

Η σύντομη απάντηση

Μπορείτε να μειώσετε τα συντηρητικά σε ένα καλλυντικό προϊόν μόνο αν μπορείτε να δείξετε ότι η χαμηλότερη δόση εξακολουθεί να προστατεύει το προϊόν κατά την αποθήκευση και την καταναλωτική χρήση. Η απόδειξη είναι μια δοκιμή πρόκλησης (για παράδειγμα ISO 11930:2019) στην ακριβή μειωμένη σύνθεση στην τελική της συσκευασία, μαζί με δεδομένα σταθερότητας και μικροβιολογίας, όλα επανεξεταζόμενα από τον αξιολογητή ασφάλειάς σας στην CPSR. Η μείωση της δόσης “με το μάτι” με την ελπίδα ότι όλα θα πάνε καλά είναι ο γρηγορότερος δρόμος προς μια μολυσμένη παρτίδα.

Γιατί οι μάρκες θέλουν να χρησιμοποιούν λιγότερα;

Οι λόγοι διαφέρουν. Ορισμένοι πελάτες με ευαίσθητο δέρμα προτιμούν λιγότερους πιθανούς ερεθιστικούς παράγοντες. Ορισμένοι λιανοπωλητές και προγράμματα πιστοποίησης θέτουν δικούς τους καταλόγους, συχνά αυστηρότερους από τον νόμο. Ορισμένες μάρκες θέλουν πιο καθαρή ετικέτα ή πιο ήπιο προφίλ για προϊόντα μωρών ή προσώπου. Όλοι αυτοί είναι θεμιτοί στόχοι, αλλά κανένας δεν αλλάζει το υποκείμενο γεγονός: ένα προϊόν που περιέχει νερό και θρεπτικά συστατικά θα υποστηρίξει μικροβιακή ανάπτυξη εκτός αν κάτι την σταματήσει. Το ζητούμενο είναι να αντικατασταθεί μέρος της χημικής προστασίας με άλλη προστασία, όχι να αφαιρεθεί η προστασία.

Διαβάστε επίσης Τι είναι η δοκιμή πρόκλησης (challenge test) καλλυντικών; Επεξήγηση της δοκιμής αποτελεσματικότητας συντηρητικών

Τι λέει ο νόμος

Στην ΕΕ, ο Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1223/2009 απαριθμεί τα επιτρεπόμενα συντηρητικά στο Παράρτημα V, το καθένα με μέγιστη συγκέντρωση και κάποτε όρους χρήσης. Αυτά είναι ανώτατα όρια, όχι στόχοι. Δεν υπάρχει νομική ελάχιστη δόση, υπάρχει όμως νομική υποχρέωση: το προϊόν πρέπει να είναι ασφαλές, και αυτό περιλαμβάνει τη μικροβιολογική ασφάλεια υπό κανονικές και προβλέψιμες συνθήκες χρήσης. Ένα προϊόν που αλλοιώνεται δεν είναι ασφαλές. Το υπεύθυνο πρόσωπό σας πρέπει να μπορεί να το δείξει στον φάκελο ασφάλειας, επομένως η δόση που επιλέγετε πρέπει να υποστηρίζεται από στοιχεία.

Βήμα 1: μειώστε την ανάγκη συντήρησης

Όσο λιγότερο φιλόξενο είναι το προϊόν για τους μικροοργανισμούς, τόσο λιγότερο συντηρητικό χρειάζεται. Αρκετοί μοχλοί βοηθούν. Η χαμηλή δραστικότητα του νερού, για παράδειγμα μέσω υψηλότερων επιπέδων γλυκερίνης, πολυολών ή αλάτων, δυσκολεύει την ανάπτυξη. Ένα κατάλληλο pH έχει συχνά μεγαλύτερη σημασία από όσο νομίζουν οι άνθρωποι, επειδή πολλά συντηρητικά λειτουργούν μόνο σε ορισμένο εύρος. Οι χηλικοί παράγοντες μπορούν να ενισχύσουν το σύστημα εξασθενώντας τις άμυνες των μικροοργανισμών. Η αποφυγή συστατικών που λειτουργούν ως εύκολη πηγή τροφής, όπως ορισμένα σάκχαρα ή υδρολύματα πρωτεϊνών, μειώνει επίσης τον κίνδυνο. Τα μέτρα αυτά πρέπει να δοκιμάζονται και όχι να θεωρούνται δεδομένα.

Βήμα 2: προστατέψτε το προϊόν μέσω συσκευασίας και διαδικασίας

Η συσκευασία μπορεί να κάνει μέρος της δουλειάς. Οι αντλίες airless, τα σωληνάρια με στενά ανοίγματα και τα φακελάκια μιας δόσης περιορίζουν την επαφή με τον αέρα και τα δάχτυλα, κάτι που μειώνει τη μόλυνση κατά τη χρήση. Ένα βάζο στο οποίο βυθίζονται τα δάχτυλα καθημερινά είναι η δυσκολότερη περίπτωση και χρειάζεται κανονικά την ισχυρότερη συντήρηση. Από την πλευρά της παραγωγής, η καλή υγιεινή σύμφωνα με το ISO 22716, το καθαρό νερό και ο εξοπλισμός και οι ελεγχόμενοι χρόνοι παραμονής κρατούν χαμηλό το αρχικό φορτίο, ώστε το συντηρητικό να έχει λιγότερα να αντιμετωπίσει. Λιγότεροι μικροοργανισμοί στην αρχή σημαίνουν μεγαλύτερο περιθώριο ασφάλειας στο τέλος.

Διαβάστε επίσης Κόστος δοκιμής πρόκλησης: τι επηρεάζει την τιμή

Βήμα 3: επιλέξτε πιο έξυπνο σύστημα, όχι απλώς μικρότερη δόση

Αντί για ένα συντηρητικό σε υψηλό επίπεδο, πολλοί τεχνολόγοι σύνθεσης χρησιμοποιούν συνδυασμό χαμηλότερων επιπέδων πολλών συστατικών που λειτουργούν μαζί. Ορισμένα πολυλειτουργικά συστατικά, όπως ορισμένες γλυκόλες και άλλες υγροσκοπικές ουσίες, υποστηρίζουν επίσης τη συντήρηση, αν και το αν θεωρούνται συντηρητικά και τι μπορείτε να ισχυριστείτε γι’ αυτά εξαρτάται από την ουσία και από τις ρυθμιστικές οδηγίες, γι’ αυτό συζητήστε το με τον αξιολογητή ασφάλειάς σας προτού το βάλετε στην ετικέτα. Τα συστήματα φυσικής προέλευσης χρειάζονται συχνά συνδυασμό και στενό παράθυρο pH για να προσφέρουν ευρεία προστασία. Όποιο κι αν επιλέξετε, η τελική δόση προκύπτει από τις δοκιμές και όχι από ένα φύλλο δεδομένων.

Βήμα 4: αποδείξτε το με δοκιμή πρόκλησης

Η δοκιμή πρόκλησης (challenge test) είναι η απόδειξη. Το εργαστήριο μολύνει το προϊόν σας με πέντε μικροοργανισμούς αναφοράς και μετρά τους επιζώντες σε 28 ημέρες. Μια πρακτική προσέγγιση είναι να δοκιμάσετε τη μειωμένη σύνθεση δίπλα στην τρέχουσα ή να δοκιμάσετε δύο ή τρία επίπεδα δόσης, ώστε να δείτε πού το σύστημα παύει να είναι ασφαλές. Υποψήφια είναι η χαμηλότερη δόση που εξακολουθεί να περνά με άνετο περιθώριο, όχι εκείνη που περνά οριακά. Επειδή υπάρχει φυσική διακύμανση στην παραγωγή, το περιθώριο έχει σημασία. Δοκιμάστε την τελική σύνθεση συμπεριλαμβανομένων του αρώματος και του χρώματος, και στην τελική συσκευασία.

Βήμα 5: επιβεβαιώστε τη σταθερότητα και τη μικροβιακή ποιότητα

Ένα μειωμένο σύστημα συντηρητικών πρέπει να συνεχίζει να λειτουργεί σε όλη τη διάρκεια ζωής του προϊόντος και όχι μόνο σε ένα φρέσκο δείγμα. Η δοκιμή σταθερότητας και συμβατότητας ελέγχει ότι το προϊόν, το pH και η συσκευασία παραμένουν σταθερά και ότι κανένα συστατικό δεν χάνεται προς τη συσκευασία. Η δοκιμή μικροβιολογικών προδιαγραφών ελέγχει την ποιότητα της τελικής παρτίδας. Μαζί δείχνουν ότι το μειωμένο σύστημα δεν είναι μόνο εργαστηριακή επιτυχία. Σκεφτείτε να επαναλάβετε τη δοκιμή στο τέλος της διάρκειας ζωής ή μετά από μακρά περίοδο αποθήκευσης, αν το σύστημα συντηρητικών σας βρίσκεται κοντά στο όριο.

Διαβάστε επίσης Το προϊόν μου απέτυχε στη δοκιμή πρόκλησης: τι να κάνω στη συνέχεια

Βήμα 6: ενημερώστε τον φάκελο ασφάλειας

Όταν αλλάζει η σύνθεση, πρέπει να αλλάξει και η αξιολόγηση ασφάλειας. Ο αξιολογητής σας επανεξετάζει τα νέα δεδομένα, μπορεί να προσαρμόσει το συμπέρασμα και υπογράφει νέα CPSR. Ο φάκελος πληροφοριών προϊόντος παραλαμβάνει τις νέες εκθέσεις, και η ετικέτα πρέπει να ενημερωθεί αν αλλάζει ο κατάλογος συστατικών. Κοινοποιήστε τυχόν αλλαγές που απαιτεί το σύστημα κοινοποίησης. Φυλάξτε τις παλιές και τις νέες εκδόσεις της σύνθεσης και τις εκθέσεις δοκιμών, ώστε να μπορείτε να δείξετε γιατί η αλλαγή ήταν ασφαλής.

Μπορώ να πω “χωρίς συντηρητικά”;

Προσοχή. Οι ισχυρισμοί πρέπει να είναι αληθείς και να υποστηρίζονται από στοιχεία σύμφωνα με τον Κανονισμό της ΕΕ για τους ισχυρισμούς (ΕΕ) αριθ. 655/2013 και τα κοινά κριτήρια. Αν ένα προϊόν εξακολουθεί να περιέχει ουσίες που δρουν ως συντηρητικά, ακόμη και όταν προστίθενται για άλλο κύριο σκοπό, ο ισχυρισμός “χωρίς συντηρητικά” μπορεί να είναι παραπλανητικός. Φράσεις όπως “με μειωμένο σύστημα συντηρητικών” χρειάζονται επίσης στήριξη. Ελέγξτε οποιαδήποτε διατύπωση με τον αξιολογητή ασφάλειάς σας ή με ρυθμιστικό σύμβουλο προτού μπει στη συσκευασία ή σε ιστότοπο.

Συχνά λάθη κατά τη μείωση των συντηρητικών

• Μείωση της δόσης χωρίς νέα δοκιμή πρόκλησης.
• Δοκιμή βασικής σύνθεσης χωρίς άρωμα ή χρώμα.
• Αξιολόγηση ενός συστήματος μόνο στο εργαστηριακό μπουκάλι και όχι στην τελική συσκευασία.
• Αντικατάσταση ενός συντηρητικού με συστατικό που δεν έχει πραγματική αντιμικροβιακή δράση.
• Αλλαγή του pH ή της περιεκτικότητας σε νερό αργότερα χωρίς επανάληψη της δοκιμής.
• Εξάρτηση από φυλλάδια προμηθευτών αντί για ανεξάρτητα δεδομένα.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο μπορώ να μειώσω τη δόση;

Δεν υπάρχει καθολικός αριθμός. Εξαρτάται από τη σύνθεσή σας, το pH, τη συσκευασία και τα συντηρητικά που επιλέγονται. Η μόνη αξιόπιστη απάντηση προκύπτει από τη δοκιμή της μειωμένης σύνθεσης.

Είναι μια χαμηλότερη δόση πάντα ασφαλέστερη για το δέρμα;

Όχι αυτόματα. Ένα προϊόν που δεν συντηρείται σωστά μπορεί να μολυνθεί και να προκαλέσει βλάβη. Η ανοχή του δέρματος και η μικροβιακή ασφάλεια πρέπει να ικανοποιούνται και οι δύο, και μια δοκιμή επιδερμικής εφαρμογής (patch test) μπορεί να σας βοηθήσει να ελέγξετε πώς συμπεριφέρεται η μειωμένη σύνθεση στο δέρμα.

Πρέπει να επαναλάβω τη δοκιμή αν αλλάξω μόνο λίγο;

Αν η αλλαγή θα μπορούσε να επηρεάσει τη συντήρηση, για παράδειγμα η δόση, το pH, η περιεκτικότητα σε νερό ή η συσκευασία, ρωτήστε τον αξιολογητή ασφάλειάς σας. Σε περίπτωση αμφιβολίας, η επανάληψη της δοκιμής κοστίζει λιγότερο από μια ανάκληση.

Βασικά συμπεράσματα

• Μειώστε τα συντηρητικά μόνο με απόδειξη: δοκιμή πρόκλησης στην ακριβή μειωμένη σύνθεση στην τελική της συσκευασία.
• Μειώστε πρώτα την ανάγκη συντήρησης μέσω pH, δραστικότητας νερού, συσκευασίας και υγιεινής.
• Δοκιμάστε διάφορα επίπεδα δόσης και επιλέξτε το χαμηλότερο που εξακολουθεί να περνά με περιθώριο.
• Ενημερώστε την CPSR, τον φάκελο προϊόντος και τους ισχυρισμούς μετά την αλλαγή.