SDS dla kosmetyków według CLP i REACH: kiedy jest potrzebna?

Zapytaj trzy osoby, kiedy kosmetyk wymaga karty charakterystyki, a możesz usłyszeć trzy odpowiedzi: zawsze, nigdy, tylko wtedy, gdy go wysyłasz. Prawda leży pośrodku i zależy od tego, czy patrzymy na CLP, na REACH, czy na wymagania przewoźnika i klientów. Ten poradnik wyjaśnia, kiedy produkt kosmetyczny wymaga karty charakterystyki (SDS) na podstawie CLP i REACH, gdzie kończy się prawny wyjątek dla produktów gotowych i w jakich sytuacjach karta charakterystyki wraca do gry.

Krótka odpowiedź

Gotowy produkt kosmetyczny sprzedawany konsumentom jest wyłączony z obowiązku sporządzania karty charakterystyki na podstawie REACH oraz z obowiązków CLP dotyczących etykietowania i pakowania. Wyłączenie to jest wąskie. Obejmuje produkt w stanie gotowym, przeznaczony dla użytkownika końcowego. Poza nim pozostają produkty luzem lub półprodukty sprzedawane innym firmom, surowce, produkty niebędące kosmetykami oraz wiele sytuacji transportowych i handlowych, w których karta charakterystyki (SDS) jest wymagana prawnie albo w praktyce oczekiwana. Każdy produkt i każdy kanał sprzedaży należy sprawdzić osobno.

Co w rzeczywistości regulują CLP i REACH

Rozporządzenie CLP (WE) nr 1272/2008 określa, jak substancje i mieszaniny są klasyfikowane pod względem zagrożeń oraz jak informuje się o tych zagrożeniach za pomocą etykiet i opakowań. Rozporządzenie REACH (WE) nr 1907/2006 wykorzystuje kartę charakterystyki jako narzędzie w łańcuchu dostaw: zgodnie z art. 31 dostawcy substancji i mieszanin niebezpiecznych przekazują kartę charakterystyki swoim odbiorcom biznesowym. Razem przepisy te rozstrzygają, kto musi sklasyfikować produkt, a kto przekazać kartę charakterystyki.

Przeczytaj też SDS a CPSR: który dokument jest potrzebny?

Dlaczego gotowe kosmetyki są wyłączone

Produkty kosmetyczne mają już własny, kompleksowy reżim prawny, czyli rozporządzenie (WE) nr 1223/2009, które obejmuje ocenę bezpieczeństwa, etykietowanie i ostrzeżenia dla konsumentów. Dlatego zarówno CLP, jak i REACH wyłączają produkty kosmetyczne w stanie gotowym, przeznaczone dla użytkownika końcowego. W CLP robi to art. 1 ust. 5 w odniesieniu do tytułów dotyczących komunikacji zagrożeń i pakowania; w REACH art. 2 ust. 6 wyłącza takie produkty spod tytułu IV, który zawiera przepisy o karcie charakterystyki. Odwołania do dawnej dyrektywy kosmetycznej w tych przepisach odczytuje się zasadniczo jako odwołania do rozporządzenia 1223/2009. Ponieważ sformułowania są techniczne, w przypadku nietypowych produktów szczegóły warto potwierdzić w organie nadzoru lub u doradcy ds. regulacyjnych.

Co oznacza “stan gotowy, przeznaczony dla użytkownika końcowego”

• Stan gotowy: produkt ma postać, w której będzie sprzedawany i używany, z ostateczną recepturą.
• Użytkownik końcowy: konsument, który go stosuje, a nie firma, która będzie go przetwarzać, rozlewać lub odsprzedawać luzem.

Beczka bazy szamponowej sprzedawana wykonawcy rozlewającemu produkt nie jest w stanie gotowym dla użytkownika końcowego, mimo że stanie się kosmetykiem. To samo dotyczy koncentratów i półproduktów. Są to mieszaniny podlegające zwykłym zasadom CLP i REACH.

Kiedy karta charakterystyki jest nadal potrzebna lub oczekiwana

• Produkty luzem i półprodukty. Jeśli Państwa produkt jest sklasyfikowany jako niebezpieczny według CLP, należy go sklasyfikować i przekazać kartę charakterystyki odbiorcy biznesowemu.
• Surowce. Dostawcy muszą przekazać Państwu kartę charakterystyki dla sklasyfikowanych materiałów. Ten sam obowiązek dotyczy odsprzedaży surowców.
• Produkty niebędące kosmetykami. Środki czyszczące, niektóre środki dezynfekujące i podobne mieszaniny podlegają pełnym przepisom CLP i REACH.
• Transport. Ciecze łatwopalne i pojemniki ciśnieniowe mogą być w transporcie towarami niebezpiecznymi. Przewoźnicy i spedytorzy zazwyczaj proszą o kartę charakterystyki lub dokument z klasyfikacją transportową, ponieważ sekcja 14 podaje ją w jednym miejscu. Przepisy transportowe mają własny system klasyfikacji.
• Produkty profesjonalne. Produkty salonowe używane przez pracowników mogą wymagać informacji o zagrożeniach ze względu na bezpieczeństwo pracy, zależnie od przepisów krajowych. Wielu dostawców dostarcza z tego powodu kartę charakterystyki.
• Sieci handlowe i platformy sprzedażowe. Niektórzy kupcy detaliczni i platformy internetowe wymagają karty charakterystyki lub równoważnego dokumentu dla produktów łatwopalnych, aerozoli i produktów perfumowanych przed umieszczeniem ich w ofercie.
• Cło i inne kraje. Przepisy poza UE są odmienne, dlatego należy je sprawdzić dla każdego kraju docelowego.

Przeczytaj też Czy kosmetyki potrzebują karty charakterystyki (SDS)?

Klasyfikacja nadal się przydaje

Nawet gdy etykietowanie jest wyłączone, wiedza o tym, jak produkt zostałby sklasyfikowany według CLP, pomaga w bezpiecznym magazynowaniu, ochronie przeciwpożarowej i wysyłce. Perfumy w sprayu na bazie alkoholu będą na przykład prawdopodobnie łatwopalne. Produkt zawierający mocny kwas lub zasadę może być żrący. Klasyfikacja opiera się na zasadach obliczeniowych CLP i dostępnych wynikach badań. Jest to informacja o zagrożeniach istotna dla obchodzenia się z produktem i transportu i nie zastępuje oceny bezpieczeństwa wymaganej rozporządzeniem kosmetycznym.

Co zawiera dobra karta charakterystyki kosmetyku

Karta charakterystyki w formacie REACH ma 16 sekcji. W przypadku mieszaniny kosmetycznej najważniejsze są:

• sekcja 1, z identyfikatorem produktu, dostawcą i numerem alarmowym;
• sekcje 2 i 3, z klasyfikacją i składnikami niebezpiecznymi;
• sekcje 4-6, ze środkami pierwszej pomocy, zwalczania pożaru i postępowania w razie niezamierzonego uwolnienia;
• sekcje 7 i 8, z postępowaniem z produktem i jego magazynowaniem oraz kontrolą narażenia;
• sekcja 9, z właściwościami fizycznymi, takimi jak temperatura zapłonu i pH;
• sekcja 14, z informacjami o transporcie;
• sekcja 15, z informacjami o przepisach, w której można też wspomnieć o rozporządzeniu kosmetycznym.

Pięć pytań, które pomagają zdecydować

1. Czy produkt jest kosmetykiem w rozumieniu rozporządzenia 1223/2009?
2. Czy jest w stanie gotowym, przeznaczonym dla konsumenta, czy sprzedawany luzem firmie?
3. Czy zostałby sklasyfikowany jako niebezpieczny, na przykład łatwopalny, żrący lub toksyczny dla organizmów wodnych?
4. Czy będzie transportowany drogą powietrzną, morską lub lądową w ilościach, które uruchamiają przepisy o towarach niebezpiecznych?
5. Czy klient, platforma sprzedażowa lub organ o nią prosi?

Jeśli odpowiedź na ostatnie cztery pytania brzmi „nie”, a na pierwsze „tak”, karta charakterystyki prawdopodobnie nie jest potrzebna. Jeśli którakolwiek odpowiedź wskazuje inaczej, należy ją przygotować.

Przeczytaj też Karta charakterystyki surowców kosmetycznych: co muszą dostarczyć dostawcy

SDS i CPSR: dwa różne dokumenty

Karta charakterystyki informuje osoby obchodzące się z produktem i przewoźników o zagrożeniach fizycznych i zdrowotnych oraz o bezpiecznym postępowaniu. CPSR to ocena bezpieczeństwa gotowego kosmetyku dla konsumentów, wymagana dla każdego produktu kosmetycznego wprowadzanego na rynek UE. Posiadanie jednego dokumentu nie zastępuje drugiego, a oba korzystają z tych samych danych o recepturze, więc warto przygotowywać je razem.

Przykład z praktyki

Marka sprzedaje perfumy w sprayu w butelce 50 ml o wysokiej zawartości alkoholu. We własnym sklepie internetowym żaden przepis nie wymaga karty charakterystyki, ponieważ produkt jest gotowym kosmetykiem dla konsumentów. Gdy marka chce wysłać palety drogą lotniczą do dystrybutora i wystawić perfumy na dużej platformie sprzedażowej, spedytor prosi o klasyfikację transportową, a platforma o kartę charakterystyki. Marka klasyfikuje spray jako łatwopalny, przygotowuje 16-sekcyjną kartę charakterystyki i dołącza ją do dokumentów wysyłkowych. Drugi produkt, baza szamponowa sprzedawana w beczkach po 200 litrów partnerowi private label, nie jest w stanie gotowym dla użytkownika końcowego, więc jego klasyfikacja i karta charakterystyki są zwykłym obowiązkiem wynikającym z REACH.

Częste błędy

• Twierdzenie „kosmetyki nigdy nie potrzebują karty charakterystyki”, a następnie wysyłanie produktów luzem lub łatwopalnych bez niej.
• Kopiowanie karty charakterystyki surowca zamiast klasyfikowania gotowej mieszaniny.
• Używanie karty charakterystyki w niewłaściwym języku dla kraju sprzedaży.
• Wystawienie karty charakterystyki, a następnie zmiana receptury bez jej aktualizacji.
• Mylenie karty charakterystyki z oceną bezpieczeństwa wymaganą dla konsumentów.

Najczęściej zadawane pytania

Czy kosmetyk sprzedawany konsumentom wymaga piktogramów zagrożenia CLP?

Zasadniczo nie, ponieważ gotowe kosmetyki są wyłączone z etykietowania CLP. Obowiązują je przepisy o etykietowaniu zawarte w rozporządzeniu kosmetycznym, w tym ostrzeżenia. Przy wysyłce produktu może nadal obowiązywać oznakowanie transportowe.

Czy mogę dostarczyć kartę charakterystyki dobrowolnie?

Tak. Wiele marek robi to dla klientów biznesowych, przewoźników i platform sprzedażowych. Należy zadbać o to, by była rzetelna i aktualna.

W jakich językach powinna być karta charakterystyki?

W przypadku karty charakterystyki REACH w języku kraju, w którym produkt jest wprowadzany do obrotu. Nasza karta charakterystyki jest dostępna w ponad 30 językach.

Najważniejsze wnioski

• Gotowe kosmetyki dla konsumentów są wyłączone z obowiązku karty charakterystyki REACH i z etykietowania CLP.
• Produkty luzem, półprodukty, mieszaniny niebędące kosmetykami i surowce podlegają zwykłym przepisom CLP i REACH.
• Przewoźnicy, platformy sprzedażowe i klienci biznesowi często proszą o kartę charakterystyki, nawet gdy nie wymaga tego prawo.
• Karta charakterystyki i CPSR służą różnym celom, a wiele marek potrzebuje obu.