Ogólna liczba drobnoustrojów w kosmetykach: co oznacza

Raport mikrobiologiczny przychodzi z wierszami w rodzaju “TAMC <10 CFU/g” i “TYMC 40 CFU/g”. Czy to dobrze? Czy to zaliczenie? Ten poradnik wyjaśnia ogólną liczbę tlenowych drobnoustrojów w kosmetykach wraz z liczbą drożdży i pleśni, aby mogli Państwo z pewnością odczytywać własne wyniki i wiedzieć, kiedy liczba wymaga działania.

Krótka odpowiedź

Ogólna liczba tlenowych drobnoustrojów (TAMC) to liczba żywych bakterii, które mogą rosnąć w powietrzu i tworzyć widoczne kolonie na gram lub mililitr produktu, a ogólna liczba drożdży i pleśni (TYMC) to ta sama miara dla grzybów. Obie podaje się w jednostkach tworzących kolonie (CFU) i porównuje z limitami, które zwykle zależą od kategorii produktu: typowo do 10² CFU/g dla produktów dla dzieci poniżej trzech lat, do okolicy oczu i na błony śluzowe oraz do 10³ CFU/g dla pozostałych kosmetyków. Wynik “<10” nie oznacza zera; oznacza, że nic nie wykryto przy czułości metody.

Co właściwie zlicza “liczba tlenowa”?

Laboratorium nie zlicza wszystkich mikroorganizmów w słoiczku. Zlicza te, które rosną na określonej pożywce w określonych warunkach. Liczba tlenowych bakterii mezofilnych dotyczy bakterii, które potrzebują tlenu i rosną w umiarkowanej temperaturze, mniej więcej od temperatury ciała do pokojowej. To grupa, która najczęściej psuje kosmetyk lub pochodzi od ludzi, wody i surowców. Bakterie wymagające innych warunków, takie jak bezwzględne beztlenowce, nie wchodzą w tę liczbę, co jest jednym z powodów, dla których jest ona wskaźnikiem, a nie pełnym spisem.

Przeczytaj też Kosmetyki kategorii 1 i 2: limity mikrobiologiczne

Czym są CFU?

Jednostka tworząca kolonię to jedna widoczna kolonia na płytce. Jedna kolonia może wyrosnąć z pojedynczej komórki lub z niewielkiego skupiska komórek, więc CFU nie jest dokładnie liczbą komórek, ale jest przyjętym sposobem wyrażania liczby żywych drobnoustrojów. “100 CFU/g” oznacza, że jeden gram produktu zawierał około 100 żywych jednostek zdolnych do tworzenia kolonii.

Jak wykonuje się zliczanie?

Najprościej:

1. Odważoną porcję produktu rozprasza się w rozcieńczalniku, zwykle w rozcieńczeniu 1:10, i w razie potrzeby rozcieńcza dalej.
2. Konserwanty obecne w produkcie neutralizuje się, aby nie hamowały wzrostu podczas badania.
3. Rozcieńczenie miesza się z podłożem agarowym lub rozprowadza na płytce albo filtruje przez membranę w przypadku produktów trudnych do rozproszenia.
4. Płytki inkubuje się: bakterie przez kilka dni w cieplejszej temperaturze, drożdże i pleśnie na odpowiednim podłożu w niższej temperaturze przez kilka dni.
5. Kolonie zlicza się i mnoży przez współczynnik rozcieńczenia, aby uzyskać CFU na gram lub mililitr.

Metody są opisane w normach ISO dla tlenowych bakterii mezofilnych oraz dla drożdży i pleśni. Nasze badanie specyfikacji mikrobiologicznych opiera się na tej logice i podaje każdy parametr osobno.

Dlaczego neutralizacja konserwantu ma znaczenie

Dobrze zakonserwowany kosmetyk może zabijać bakterie na płytce, dając fałszywie niski wynik. Z tego powodu laboratorium musi wykazać, że metoda odzyskuje mikroorganizmy w obecności Państwa produktu, co nazywa się przydatnością metody lub walidacją. Jeśli tego brakuje, pozornie czysty raport może być bezwartościowy. Czytając raport, warto sprawdzić, czy podaje metodę i wspomina o neutralizacji.

Przeczytaj też Liczba drożdży i pleśni w kosmetykach: limity i metoda

Jak czytać liczby

• <10 CFU/g: nie wykryto kolonii przy najniższym rozcieńczeniu; produkt jest poniżej granicy wykrywalności. To dobry wynik, ale nie dowód sterylności.
• Do limitu kategorii: akceptowalne, na przykład do 10³ CFU/g dla produktów kategorii 2.
• Powyżej limitu: niezaliczenie dla tego parametru, nawet jeśli patogeny są nieobecne.
• Wartości szacunkowe: jeśli na płytkach jest zbyt mało lub zbyt wiele kolonii, laboratorium może oznaczyć wynik jako szacunkowy; warto zapytać, jak jest wiarygodny.

Należy pamiętać, że ta sama wartość liczbowa może być zaliczona dla jednego produktu i niezaliczona dla innego. Wartość 500 CFU/g mieści się w limicie dla balsamu do ciała, ale jest zbyt wysoka dla kremu dla niemowląt lub produktu do okolicy oczu. Nasz poradnik o limitach kategorii 1 i kategorii 2 wyjaśnia, jak wybiera się kategorię.

Drożdże i pleśnie: dlaczego są zliczane osobno

Drożdże i pleśnie rosną wolniej niż bakterie, preferują niższe pH i tolerują niższą aktywność wody. Produkt może mieć niską liczbę bakterii, a mimo to wykazywać wzrost grzybów, zwłaszcza w formułach kwaśnych, w produktach z cukrami lub ekstraktami roślinnymi i przy wilgotnym przechowywaniu. Zlicza się je na innym podłożu, w innej temperaturze i przez dłuższy czas niż bakterie. Widoczna pleśń w słoiczku to najgorszy przypadek; liczba mówi, czy zmierzają Państwo w tym kierunku na długo przed tym, zanim stanie się to widoczne. Więcej o stronie widocznej można przeczytać w naszym poradniku o pleśni w kosmetykach.

Określone mikroorganizmy są oddzielone od liczebności

Liczebności mówią o ogólnym obciążeniu. Produkt może przejść liczbę tlenową, a mimo to nie zostać zaliczony, jeśli wykryto określony mikroorganizm, taki jak Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Candida albicans lub Escherichia coli, ponieważ nie są one akceptowane w ogóle. Do dokumentacji bezpieczeństwa trafia pełny zestaw wyników, a nie sama liczba.

Przeczytaj też ISO 17516 dla kosmetyków: limity mikrobiologiczne

Co powoduje wysoką liczbę?

Gdy liczba jest zbyt wysoka, należy sprawdzić zwykłych podejrzanych:

• Woda: nieczysta woda oczyszczona, biofilm w rurach i zbiornikach, wilgotne węże.
• Surowce: naturalne ekstrakty, gliny, proszki i surowce roślinne często docierają z wysokim obciążeniem.
• Sprzęt i ludzie: słabe czyszczenie, mokre narzędzia, niezakryte włosy lub ręce.
• Opakowanie: nieczyste pojemniki, pompki i zakrętki.
• Formuła: zbyt mało konserwantu, złe pH lub składniki wiążące konserwant. Challenge test pokazuje, czy formuła potrafi się obronić.

Dobra praktyka produkcyjna według ISO 22716 odpowiada na większość z tych punktów, a dobrą zasadą jest badanie wczesnych partii produkcyjnych i każdej partii po zmianie procesu.

Jak często badać?

Pierwszą partię produkcyjną należy badać w opakowaniu końcowym, a następnie z częstotliwością odpowiadającą ryzyku: wyższą dla produktów na bazie wody, naturalnych lub dla niemowląt, niższą dla produktów bezwodnych. Badanie należy powtórzyć po zmianie źródła wody, dostawców surowców, sprzętu lub opakowania oraz gdy reklamacja sugeruje skażenie. W przypadku CPSR oceniający potrzebuje danych o jakości mikrobiologicznej w części A, dlatego te raporty zasilają naszą usługę CPSR.

Typowe błędy

1. Odczytywanie “<10” jako “sterylne”. Oznacza to niewykryte, a nie nieobecne we wszechświecie.
2. Porównywanie z niewłaściwym limitem. Wynik zawsze należy dopasować do kategorii.
3. Patrzenie tylko na bakterie. Liczba pleśni może zdyskwalifikować produkt, który wygląda dobrze.
4. Badanie luzem, a nie opakowania gotowego. Napełnianie może wnosić skażenie.
5. Brak żądania przydatności metody. Bez niej konserwanty mogą ukrywać rzeczywiste skażenie.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest TAMC w kosmetykach?

TAMC to ogólna liczba tlenowych drobnoustrojów, czyli liczba bakterii na gram lub mililitr, które rosną w powietrzu w warunkach badania. TYMC jest odpowiednikiem dla drożdży i pleśni.

Czy 100 CFU/g to zaliczenie czy niezaliczenie?

Zależy od kategorii. Zwykle jest to granica dla produktów kategorii 1 i wartość znacznie poniżej limitu dla kategorii 2, ale zawsze należy sprawdzić limity stosowane przez Państwa oceniającego bezpieczeństwo.

Czy potrzebuję zliczania, jeśli mój produkt jest bezwodny?

Zwykle tak, choć ryzyko jest niższe. Skażenie może pochodzić z surowców i obsługi, nawet jeśli produkt nie sprzyja wzrostowi, a CPSR wymaga danych o jakości mikrobiologicznej.

Najważniejsze wnioski

• TAMC i TYMC zliczają żywe bakterie i grzyby w CFU na gram lub mililitr.
• “<10 CFU/g” oznacza niewykryte, a limity zależą od kategorii produktu.
• Należy sprawdzić przydatność metody, ponieważ konserwanty mogą ukrywać skażenie podczas badania.
• Wysoka liczba wskazuje na wodę, surowce, higienę, opakowanie lub konserwację. Należy to naprawić przed wprowadzeniem do sprzedaży.