Rozporządzenie 655/2013 o deklaracjach kosmetycznych: 6 kryteriów

„Hipoalergiczny”, „testowany dermatologicznie”, „bez parabenów”, „redukuje zmarszczki”: każdy kosmetyk coś o sobie mówi. Rozporządzenie w sprawie deklaracji kosmetycznych, czyli rozporządzenie Komisji (UE) nr 655/2013, wyjaśnia, kiedy deklaracja jest dopuszczalna. Nie zawiera listy zatwierdzonych słów. Zamiast tego określa sześć wspólnych kryteriów, które musi spełniać każda deklaracja, a ten poradnik pokazuje, jak zastosować je do własnych opakowań, strony internetowej i mediów społecznościowych.

Krótka odpowiedź

Rozporządzenie (UE) nr 655/2013 określa sześć wspólnych kryteriów dla deklaracji kosmetycznych: zgodność z prawem, prawdziwość, poparcie dowodami, rzetelność, uczciwość i świadomy wybór. Deklaracji można użyć tylko wtedy, gdy spełnia wszystkie sześć. Osoba odpowiedzialna musi posiadać dowody dla każdej deklaracji w dokumentacji informacyjnej produktu, a rozporządzenie dotyczy każdej deklaracji – na etykiecie, w reklamie, na stronie internetowej czy w mediach społecznościowych. Wspiera ono art. 20 rozporządzenia (WE) nr 1223/2009, który zakazuje deklaracji wprowadzających w błąd. Obowiązuje od 11 lipca 2013 r.

Co jest deklaracją?

Deklaracją jest każdy tekst, nazwa, znak towarowy, obraz, znak symboliczny lub inny, który sugeruje, że produkt ma określone cechy lub funkcje. Obejmuje to oczywiste stwierdzenia, takie jak „nawilża przez 24 godziny”, ale także słowa w nazwie produktu, ikony, zdjęcia przed i po, stwierdzenia typu „wolny od” oraz posty influencerów, które Państwo kontrolują lub zatwierdzają. Rozporządzenie bierze pod uwagę przekaz odbierany przez przeciętnego użytkownika końcowego, o którym zakłada się, że jest dostatecznie poinformowany, uważny i ostrożny, a nie to, co zamierzali Państwo powiedzieć.

Przeczytaj też Oświadczenia przeciwstarzeniowe na kosmetykach: jak zachować zgodność

Kryterium 1: zgodność z prawem

Deklaracja nie może sugerować, że produkt jest dopuszczony lub zatwierdzony przez organ, ponieważ kosmetyki nie podlegają zatwierdzeniu przed sprzedażą. Deklaracja nie powinna też przedstawiać jako szczególnej cechy czegoś, czego prawo już wymaga. Stwierdzenie „nie zawiera zakazanych substancji” lub „zgodny z przepisami UE” jako argument sprzedażowy jest na ogół niedopuszczalne. Jeśli deklarują Państwo obecność składnika, sam składnik musi być legalny w kosmetykach, a deklaracja nie może sugerować, że produkt leczy, uzdrawia lub zapobiega chorobie, ponieważ przesuwa go to w stronę produktów leczniczych.

Kryterium 2: prawdziwość

Jeśli deklaracja mówi, że produkt zawiera składnik, składnik ten musi faktycznie znajdować się w formule. Produkt opisany jako „z olejem arganowym” wymaga oleju arganowego w znaczącej roli, a nie w śladowej ilości. Jeśli deklaracja dotyczy składnika, korzyści sugerowane dla produktu gotowego również wymagają uzasadnienia, ponieważ działanie surowca w badanym stężeniu nie przenosi się automatycznie na formułę, która używa go na niższym poziomie. Wykaz składników musi zgadzać się z deklaracjami, a CPSR oparty na tej samej formule pomaga to sprawdzić.

Kryterium 3: poparcie dowodami

Deklaracje, jawne lub dorozumiane, muszą być poparte odpowiednimi i weryfikowalnymi dowodami, niezależnie od zastosowanych metod badawczych. Dowody muszą być proporcjonalne do deklaracji. Deklaracja dotycząca skuteczności wymaga badań, najlepiej na produkcie gotowym lub zbliżonej formule. Deklaracja dotycząca charakteru produktu, na przykład „łagodny” lub „do skóry wrażliwej”, wymaga danych o tolerancji. Można wykorzystać istniejącą literaturę, ocenę eksperta i badania percepcji konsumentów, gdy jest to właściwe, a dobre badanie powinno być rzetelne, powtarzalne i etyczne, z uwzględnieniem aktualnego stanu wiedzy. Dowody muszą znajdować się w dokumentacji informacyjnej produktu, gotowe dla organu. Jednopanelowy test płatkowy może na przykład poprzeć stwierdzenie dotyczące tolerancji, ale nie stwierdzenie dotyczące skuteczności, którego nie mierzył.

Przeczytaj też Deklaracje ekologiczne w kosmetykach: nowe przepisy UE

Kryterium 4: rzetelność

Prezentacja produktu nie może przeceniać jego działania. Deklaracja nie może wprowadzać użytkownika w błąd co do tego, co produkt może zrobić, w porównaniu z jego rzeczywistymi efektami lub z dowodami, które Państwo posiadają. Dotyczy to także współdziałania opakowania, zdjęć i nazwy: retuszowane zdjęcie sugerujące rezultat, którego produkt nie może zapewnić, łamie to kryterium, nawet jeśli sformułowanie wygląda ostrożnie. Stwierdzenia o działaniu muszą być spójne z kategorią produktu. Środek oczyszczający nie może sugerować, że naprawia skórę od wewnątrz.

Kryterium 5: uczciwość

Deklaracja musi być uczciwa wobec konkurentów i wobec składników. Nie może oczerniać innych produktów ani składników stosowanych zgodnie z prawem i nie może przypisywać sobie zasługi za cechy, które mają wszystkie produkty w danej kategorii. Najbardziej znanym przykładem jest deklaracja „wolny od”. „Wolny od X” jest dopuszczalne, gdy przekazuje rzeczywistą informację, ale nie może sugerować, że produkty zawierające X są niebezpieczne, gdy są legalne i bezpieczne. Nie może też eksponować braku substancji, która jest już zakazana lub której nikt nie używa w danym rodzaju produktu, ponieważ deklaracja sugerowałaby korzyść, która nie istnieje.

Kryterium 6: świadomy wybór

Deklaracje muszą być jasne i zrozumiałe dla przeciętnego użytkownika i powinny pomagać mu w podjęciu decyzji. Należy unikać niejasnego lub technicznego żargonu, którego użytkownik nie jest w stanie ocenić. Percepcja konsumenta ma znaczenie: przekaz nie może być ukryty w drobnym druku ani zaprzeczany przez drobny druk. Jeśli rezultat dotyczy tylko określonych warunków, na przykład stosowania przez osiem tygodni, deklaracja musi to w widoczny sposób zaznaczać, a nie tylko w przypisie.

Przeczytaj też Oznaczenia „naturalny” i „organiczny”: ISO 16128 i COSMOS

Jak kryteria współdziałają

Weźmy krem do twarzy deklarujący, że „redukuje zmarszczki w 14 dni”. Zgodnie z sześcioma kryteriami krem musi być legalny; składnik aktywny musi rzeczywiście się w nim znajdować; deklaracja 14 dni wymaga datowanego badania gotowego kremu z zmierzonymi wynikami; zdjęcie na pudełku nie może pokazywać przemiany, której badanie nie wykazało; deklaracja nie może dyskredytować innych kremów; a konsument musi rozumieć warunki. Niespełnienie któregokolwiek z nich wystarczy, aby deklaracja była niedopuszczalna.

Dokumentacja: gdzie przechowywać dowody?

Osoba odpowiedzialna przechowuje dowody każdej deklaracji w dokumentacji informacyjnej produktu, razem z raportem bezpieczeństwa i dokumentami produkcyjnymi. W przypadku deklaracji dotyczących trwałości, stabilności lub czystości mikrobiologicznej dokumentacja powinna odwoływać się do odpowiednich raportów: badanie stabilności dla deklaracji dotyczących okresu trwałości, challenge test dla konserwacji oraz badanie specyfikacji mikrobiologicznej dla stwierdzeń o jakości. Wersję deklaracji w brzmieniu opublikowanym należy przechowywać razem z dowodami i datą, ponieważ organy mogą sprawdzać, jak i kiedy każde stwierdzenie zostało użyte.

Częste błędy

• Deklaracje skopiowane od konkurenta. Dowody konkurenta nie należą do Państwa.
• Dane dostawcy użyte jako dowód dla produktu. Broszura surowca rzadko dowodzi działania Państwa gotowej formuły.
• Sformułowania medyczne. „Leczy”, „goi” lub „uzdrawia” prowadzą do innej kategorii regulacyjnej.
• Hipoalergiczny bez danych. Zakładanie, że słowo jest bezpieczne, bo formuła wygląda łagodnie.
• Zapominanie o treściach online. Strona internetowa, oferty na platformach i posty w mediach społecznościowych też się liczą.

Praktyczna lista kontrolna

1. Wypisać każdą deklarację, w słowach i obrazach, dla każdego produktu i kanału.
2. Sprawdzić każdą z nich pod kątem sześciu kryteriów.
3. Powiązać każdą deklarację z dowodami w dokumentacji informacyjnej produktu.
4. Usunąć lub przeformułować deklaracje, których dowody nie udźwigną.
5. Przeglądać wszystkie deklaracje za każdym razem, gdy zmienia się formuła lub marketing.

Najczęściej zadawane pytania

Czy „testowany dermatologicznie” jest dozwolone?

Tak, jeśli można wykazać rzeczywiste badanie dermatologiczne produktu, a badanie potwierdza to, co sugeruje sformułowanie. Nie oznacza to, że produkt jest odpowiedni dla każdej skóry.

Czy mogę napisać „naturalny” lub „organiczny”?

Takie określenia są deklaracjami i muszą spełniać sześć kryteriów. Wymagają jasnej podstawy, na przykład uznanego standardu, oraz spójnego użycia, które nie wprowadza w błąd.

Czy rozporządzenie obowiązuje poza UE?

Dotyczy produktów wprowadzanych na rynek UE. Inne rynki mają własne zasady, więc przed ponownym użyciem sformułowań należy sprawdzić każdy kraj docelowy.

Najważniejsze wnioski

• Sześć wspólnych kryteriów dotyczy każdej deklaracji, w każdym kanale.
• Dowody muszą istnieć, zanim deklaracja zostanie użyta, i być przechowywane w dokumentacji produktu.
• Deklaracje „wolny od” i dotyczące składników muszą być rzeczywiste, uczciwe i nie mogą oczerniać innych produktów.
• Dopasować każdą deklarację do właściwego badania: tolerancja, stabilność, konserwacja lub jakość mikrobiologiczna.