Bir güvenlik değerlendirmecisi bir bileşeni onayladığında, karar her şeyden çok tek bir sayıya dayanır: değerlendirmecilerin hesapladığı kozmetikte güvenlik marjı, kısaca MoS. CPSR kapsamında hiç NOAEL ya da dermal emilim değeri isteyen bir soru aldıysanız, bunun nedeni budur. Bu rehber, hesaplamayı adım adım, çalışılmış bir örnekle ve önceden hazırlayabileceğiniz verilerle anlatır.
İçindekiler
- Kısa yanıt
- Güvenlik marjı güvenlik değerlendirmesinde nereye oturur?
- 1. Adım: NOAEL’i bulun
- 2. Adım: Sistemik maruziyet dozunu hesaplayın
- 3. Adım: NOAEL’i SED’e bölün
- Çalışılmış bir örnek (açıklayıcı rakamlar)
- MoS 100’ün altındaysa ne olur?
- Toplam maruziyet ve özel durumlar
- CPSR sipariş etmeden önce hangi verileri hazırlayabilirsiniz?
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
- Önemli noktalar
Kısa yanıt
Güvenlik marjı, NOAEL’in (hayvan veya diğer toksisite çalışmalarında advers etki gözlenmeyen en yüksek doz) sistemik maruziyet dozuna (SED) bölünmesiyle elde edilir; SED ise ürünün kullanımından kaynaklanan, günde vücut ağırlığının kilogramı başına kan dolaşımına ulaşan bileşen miktarıdır. AB bilimsel komitesi (SCCS) en az 100 olan bir MoS değerini genellikle kabul edilebilir sayar. Her bileşen ve ürün tipi için ayrı hesaplanır ve kozmetik ürün güvenlik raporunun B Bölümü’nün temel unsurlarından biridir.
Güvenlik marjı güvenlik değerlendirmesinde nereye oturur?
AB kozmetik yönetmeliği her ürünün güvenli olmasını şart koşar ve bunu kanıtlayan belge CPSR’dır. A Bölümü verileri toplar, B Bölümü değerlendirmeyi ve sonucu içerir. Her bileşenin toksikolojik profili için değerlendirmeci, tüketicinin bileşenden ne kadar aldığını, çalışmalarda zarar vermediği gösterilen miktarla karşılaştırır. MoS bu ikisinin oranıdır. Muhakemenin yerini tutmaz, ancak değerlendirmeciye başkalarının da kontrol edebileceği şeffaf ve tekrarlanabilir bir hesap sunar.
Şunu da okuyun Su Aktivitesi ve pH: Mikrobiyal Güvenlik İçin Formülasyon
1. Adım: NOAEL’i bulun
NOAEL, yani advers etki gözlenmeyen seviye, toksisite çalışmalarından gelir; bunlar normalde 28 ya da 90 gün veya daha uzun süren tekrarlı doz çalışmalarıdır ve günde vücut ağırlığının kilogramı başına bileşenin miligramı (mg/kg bw/gün) olarak ifade edilir. Kozmetik bileşenlerde hayvan deneyi AB’de yasak olduğundan değerlendirmeci mevcut çalışmalara, çoğunlukla kimyasallar mevzuatı kapsamında diğer sektörler için yapılmış olanlara, SCCS’nin yayımladığı verilere ya da bileşene ait dosyalara ve kabul edildikleri yerde yeni, hayvan kullanmayan yöntemlere dayanır. Yalnızca bir LOAEL (advers etkinin gözlendiği en düşük seviye) veya bir benchmark doz mevcutsa ek belirsizlik faktörleri uygulanabilir ve değerlendirmeci bunları gerekçelendirmelidir.
2. Adım: Sistemik maruziyet dozunu hesaplayın
SED, formülünüzü emilen günlük bir miktara dönüştürür. Dört girdiye bağlıdır:
- Günlük kullanılan ürün miktarı. SCCS, ürün tipi başına varsayılan değerler yayımlar; örneğin bir vücut losyonu için günde yaklaşık 7,8 gram, bir ruj ya da yalnızca yüze sürülen bir yüz kremi için çok daha az. Kesin rakam için güncel Notes of Guidance belgesine bakın.
- Bileşenin konsantrasyonu bitmiş üründe, yüzde olarak.
- Tutunma faktörü. Durulanmayan ürünler ciltte kalır; şampuan gibi durulanan ürünler ise büyük oranda yıkanıp gider, bu nedenle tutunma faktörü dozu düşürür.
- Dermal emilim. Bileşenin deriden geçen payı. Veri yoksa değerlendirmeci %100’e varan temkinli bir varsayılan değer almak zorundadır.
Sonuç, standart 60 kg vücut ağırlığına bölünür ve SED mg/kg bw/gün olarak elde edilir.

3. Adım: NOAEL’i SED’e bölün
MoS = NOAEL / SED. Sayı ne kadar yüksekse, tüketici maruziyeti ile etki göstermeyen doz arasındaki fark o kadar büyüktür. SCCS, kabul edilebilir asgari değer olarak 100’ü varsayılan alır. Bu rakam iki on katlık faktörden gelir: biri deney hayvanları ile insanlar arasındaki farklar, diğeri bireyler arasındaki farklar içindir. Veriler zayıfsa değerlendirmeci daha büyük bir marj isteyebilir.
Şunu da okuyun C Vitamini Serumu Stabilitesi ve Güvenliği: Askorbik Asit Testi
Çalışılmış bir örnek (açıklayıcı rakamlar)
Bir vücut losyonunda %1 oranında kullanılan ve 90 günlük bir çalışmadan elde edilen NOAEL değeri 50 mg/kg bw/gün olan bir bileşen düşünün:
- Günlük losyon miktarı: yaklaşık 7,82 g.
- Uygulanan bileşen: 7,82 g’ın %1’i = 0,0782 g = günde 78,2 mg.
- Ölçülmüş %20 dermal emilimle emilen doz günde 15,6 mg olur.
- 60 kg’a bölün: SED = 0,26 mg/kg bw/gün.
- MoS = 50 / 0,26, yani yaklaşık 190. Bu değer 100’ün üzerindedir; dolayısıyla kullanım bu ölçüte göre kabul edilebilir.
Şimdi aynı formülü emilim verisi olmadan düşünelim. Değerlendirmeci %100 emilim varsaymak zorundadır: SED yaklaşık 1,3 mg/kg bw/gün olur ve MoS yaklaşık 38’e düşerek 100’ün altında kalır. Bileşen değişmemiştir, değişen yalnızca eksik veridir. Bir dermal emilim çalışmasının ya da iyi bir literatür değerinin bir formülü kurtarabilmesinin nedeni budur.
MoS 100’ün altındaysa ne olur?
İleriye dönük dürüst birkaç yol vardır ve değerlendirmeci bunları normalde sizinle görüşür:
- bileşenin konsantrasyonunu düşürmek;
- en kötü durum varsayılan değeri yerine ölçülmüş emilim sunmak;
- NOAEL’i değiştirebilecek daha iyi veya daha uzun bir toksisite çalışması sunmak;
- ürün tipini değiştirmek, örneğin durulanmayandan durulanana geçmek;
- bileşeni değiştirmek.
Sorunu gizlemek bir seçenek değildir. Açıklanamayan düşük marjlı bir CPSR imzalanmaz.
Toplam maruziyet ve özel durumlar
Aynı bileşen, bir kişinin kullandığı birden fazla üründe yer alabilir; örneğin bir kremde, bir serumda ve bir temizleyicide bulunan bir koruyucu. SCCS, değerlendirmecinin ilgili olduğu yerde bu toplam maruziyeti de dikkate almasını bekler. Bazı bileşen grupları ise basit bir MoS ile hiç ele alınmaz. Birçok koku alerjeni gibi cilt duyarlaştırıcıları için değerlendirmeciler, duyarlılaşma eşiğine dayanan nicel bir risk değerlendirmesi kullanır. Eşiği olmayan maddeler için özel kurallar geçerlidir ve nanomateryaller için ek veriler gerekir. Eklerde yer alan renklendiriciler, UV filtreleri ve koruyucuların kendi azami düzeyleri vardır; yine de bunların sizin bitmiş ürününüzde güvenli olduğunun gösterilmesi gerekir.

Şunu da okuyun Hyaluronik Asit Kozmetikleri: Güvenlik, İddialar ve Testler
CPSR sipariş etmeden önce hangi verileri hazırlayabilirsiniz?
Değerlendirmecinize eksiksiz bir paket göndererek süreci kısaltabilirsiniz:
- Yüzdeleri, INCI adlarını ve CAS numaralarını içeren tam formül.
- Tedarikçi güvenlik bilgi formları (SDS) ve varsa spesifikasyonlar, safsızlık profilleri ve toksikoloji özetleri.
- Amaçlanan kullanım: ürün tipi, uygulama bölgesi, sıklık, çocuklar gibi hedef grup.
- A Bölümü’nü besleyen stabilite ve mikrobiyolojik sonuçlar. Stabilite testi ve mikrobiyolojik test raporlarımız, değerlendirmecinin doğrudan kullanabileceği imzalı PDF’lerdir.
- Cilt toleransı için bir yama testi, bileşen düzeyindeki MoS’a ek olarak bitmiş ürün üzerindeki sonucu destekleyebilir.
CPSR raporumuz nitelikli bir güvenlik değerlendirmecisi tarafından imzalanır ve eksiksiz veriden sonra yaklaşık 10 iş gününde teslim edilir.
Sık yapılan hatalar
- Yanlış ürün tipini kullanmak. Bir el kremi ile bir vücut losyonunun varsayılan miktarları farklıdır. Müşterilerinizin ürünü gerçekte nasıl kullandığına uyan kategoriyi seçin.
- Tutunma faktörünü göz ardı etmek. Durulanan ürünlerde gereklidir, ancak durulanmayan ürünlere uygulanmamalıdır.
- Farklı bir yoldan gelen NOAEL’i varsaymak. Oral bir NOAEL, dermal maruziyetle karşılaştırılırken emilime göre ayarlanmalıdır.
- Çalışma raporları yerine tedarikçi pazarlama verilerini kullanmak. Değerlendirmeci doğrulanabilir verilere ihtiyaç duyar.
- Formülün değiştiğini unutmak. Yeni bir konsantrasyon, yeni bir hesap demektir.
Sıkça sorulan sorular
100 değerindeki güvenlik marjı yasal bir sınır mı?
Hayır. SCCS’nin kabul edilebilir bir marj için asgari değer olarak yaygın biçimde kullandığı değerdir. Değerlendirmeci bilimsel argümanlarla farklı bir değeri gerekçelendirebilir ve nihai sonuç mesleki bir yargıdır.
MoS’u kendim hesaplamak zorunda mıyım?
Hayır. Nitelikli bir güvenlik değerlendirmecisi bunu CPSR’ın bir parçası olarak yapar. Siz formülü, amaçlanan kullanımı ve elinizdeki tüm verileri sağlarsınız; eksik olanı değerlendirmeci bildirir.
Her bileşen için bir MoS gerekir mi?
Değerlendirmeci her bileşeni değerlendirir, ancak derinlik değişir. İyi karakterize edilmiş, düşük endişeli bileşenler mevcut görüşlerle kapsanabilir; yeni veya yüksek endişeli olanlar ise tam hesaplama gerektirir.
Önemli noktalar
- MoS = NOAEL bölü sistemik maruziyet dozu; 100 olağan asgari değerdir.
- Maruziyet ürün tipine, konsantrasyona, tutunmaya ve dermal emilime bağlıdır.
- Eksik emilim verileri, değerlendirmeciyi güvenli bir formülü başarısız kılabilecek en kötü durum varsayımına iter.
- CPSR siparişinden önce formülü, tedarikçi verilerini ve test raporlarını hazırlayın.
