Göz çevresindeki cilt daha ince ve daha reaktiftir, ayrıca mukoza zarının hemen yanında yer alır; bu yüzden bir göz kremi, sıradan bir yüz kremine göre daha sıkı değerlendirilir. Göz kremi testleri planlıyorsanız AB’nin temel dosyası değişmez – laboratuvar verileriyle desteklenen imzalı bir güvenlik raporu – ancak birkaç nokta sıkılaşır: mikrobiyolojik limitler, koruma, içerik kısıtlamaları, ambalaj ve iddialar. Bu rehber göz kremleri, göz jelleri, göz serumları ve göz balmları için nelerin değiştiğini ve piyasaya çıkmadan önce hangi testlerin mantıklı olduğunu açıklıyor.
İçindekiler
- Kısa cevap
- Göz çevresi neden ekstra dikkat görür?
- Göz kremi bir kozmetik midir?
- Daha sıkı mikrobiyolojik limitler
- Koruma: challenge testi neden daha da önemli?
- Göz çevresinde kısıtlı içerikler
- Stabilite ve ambalaj
- Göz tahrişi: neler test edilebilir, neler edilemez?
- Göz ürünlerindeki iddialar kanıt gerektirir
- Göz kremini piyasaya çıkarmadan önce kontrol listesi
- Göz kremlerinde sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
- Önemli çıkarımlar
Kısa cevap
Bir göz kremi, diğer tüm kozmetikler gibi aynı AB temel şartlarına ihtiyaç duyar – sorumlu kişi, CPSR, ürün bilgi dosyası ve CPNP bildirimi – ancak güvenlik değerlendiricisi onu hassas bir bölge için ürün olarak ele alır. Daha sıkı mikrobiyolojik limitler (genellikle gram başına en fazla 100 CFU), su bazlı formüller için challenge testi, stabilite ve ambalaj verileri, göz çevresinde kısıtlı olan içeriklerin dikkatli kontrolü ve her “nazik” ya da “göz doktoru onaylı” iddiası için kanıt bekleyin. Cilt yama testi, cilt toleransı için faydalı bir ek veridir, ancak gözün kendisini test etmez.
Göz çevresi neden ekstra dikkat görür?
AB Kozmetik Tüzüğü, güvenlik değerlendiricisinden ürünün nerede uygulandığını ve kimin kullandığını dikkate almasını ister. Komisyonun güvenlik raporuna ilişkin rehberi (2013/674/AB Uygulama Kararı), göz çevresinde, mukoza zarlarında ve üç yaşın altındaki çocuklarda kullanılan ürünleri özel dikkat gerektiren durumlar olarak öne çıkarır. Üç pratik neden vardır:
- İnce, hassas cilt. Göz kapağı derisi vücudun en ince derilerinden biridir; bu yüzden tahriş daha hızlı ortaya çıkar ve daha belirgindir.
- Göze geçiş. Kremler ısınır ve yayılır. Özellikle zengin, yağlı dokularda ürünün bir kısmı gün içinde ya da gece boyunca göze ulaşabilir.
- Enfeksiyon riski. Göze ulaşan mikroorganizmalar gerçek zarara yol açabilir; bu yüzden bulaşma limitleri daha düşüktür.
Şunu da okuyun Bebek Kozmetiği Güvenlik Testi: Dosya Neyi Göstermeli?
Göz kremi bir kozmetik midir?
Genellikle evet. Göz çevresindeki cilde uygulanan, nemlendiren, cildi pürüzsüzleştiren veya şişlik görünümünü azaltan bir göz kremi kozmetiktir. Göz damlası gibi göze konan bir ürün ya da konjonktivit gibi bir hastalığı tedavi ettiğini iddia eden ürün kozmetik değildir; ilaç veya tıbbi cihaz kurallarına girebilir. İfadelerinizi kozmetik tarafında tutun: “göz altı morluklarının görünümünü azaltır” kozmetik bir iddiadır, “göz kapağı iltihabını tedavi eder” değildir.

Daha sıkı mikrobiyolojik limitler
SCCS Rehber Notları ve ISO 17516’ya dayanan AB uygulaması, göz çevresi ürünlerini üç yaşın altındaki çocuklara yönelik ve mukoza zarına uygulanan ürünlerle birlikte en sıkı kategoriye yerleştirir. Bu kategoride toplam aerobik mezofilik mikroorganizma sayısı genellikle gram veya mililitre başına 100 CFU ile sınırlandırılır; diğer kozmetiklerde bu değer 1.000 CFU’dur. Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus ve Candida albicans gibi belirli mikroorganizmalar saptanmamalıdır. Bazı ülkeler bu limitleri ulusal mevzuata yazar; örneğin Slovenya uygulama yönetmeliğinde ISO 17516’ya atıf yapar.
Bitmiş ürün üzerinde yapılan mikrobiyolojik spesifikasyon testi, bir partinin bugün bu limitleri karşılayıp karşılamadığını gösterir. Satacağınız ürünü temsil eden bir partiyi, tercihen nihai ambalaja doldurulmuş hâlde test edin.
Koruma: challenge testi neden daha da önemli?
Çoğu göz kremi ve göz jeli su içerir ve birçoğuna aylar boyunca günde iki kez parmak ucuyla dokunulur. ISO 11930’a göre yapılan challenge testi, koruyucu sisteminin bu bulaşmayla 28 gün boyunca başa çıkıp çıkamadığını gösterir. Bir göz ürünü için A kriterini hedefleyin. Değerlendiriciler, formülü koruyan bir ambalaj gibi güçlü bir gerekçe olmadan, hassas bölge ürünü için daha zayıf B kriterini kabul etmeye isteksizdir.
Denge hassastır. Bazı koruyucular ve koku bileşenleri gözleri yakabildiği için formülatörler göz ürünlerinde bunları sıklıkla azaltır. Düşük doz ancak challenge testi yine de geçiliyorsa kabul edilebilir.
Şunu da okuyun Dudak Balsamı Güvenlik Testi: Satıştan Önce Dudak Ürünlerinin İhtiyaçları
Göz çevresinde kısıtlı içerikler
Her içeriği, göz çevresini düşünerek (EC) No 1223/2009 Tüzüğü’nün eklerine göre kontrol edin:
- Renklendiriciler (Ek IV): bazı renklendiricilere göz çevresine uygulanan ürünlerde izin verilmez. Renkli göz kremleri ve kapatıcı tarzı ürünler dikkatli bir kontrol gerektirir.
- Kısıtlı maddeler (Ek III): bazı kayıtlarda kullanım koşulları veya gözlere ilişkin uyarılar bulunur; örneğin “gözlerle temasından kaçının”.
- Koku ve uçucu yağlar: birçok göz ürünü haklı bir nedenle kokusuzdur. Koku kullanırsanız etiketleme eşiklerini aşan alerjenler etikette belirtilmelidir.
- Aktif maddeler: retinoidler, peeling asitleri ve bazı bitkisel özütlerin yüksek oranları göz çevresinde daha çok yakma hissine yol açar. Değerlendirici konsantrasyona ve maruziyete yakından bakar.
Stabilite ve ambalaj
Göz ürünleri çoğunlukla küçük tüplerde, havasız pompalarda, kavanozlarda veya metal ya da seramik aplikatör uçlu kalemlerde gelir. Stabilite ve uyumluluk testi, rengin, kokunun, dokunun, pH’ın ve viskozitenin spesifikasyon içinde kalıp kalmadığını ve formülün ambalajla reaksiyona girmediğini kontrol eder. Aplikatör uçları özel dikkat ister: metal bazı formüllerle etkileşime girebilir ve cilde defalarca temas eden bir uç ek bir bulaşma yoludur. Tüpler ve havasız ambalajlar açık kavanozlara kıyasla bulaşmayı azaltır; değerlendiriciniz bunu challenge testi sonucuyla birlikte tartar.
Sonuçlar, etiketinizdeki raf ömrünü ve açıldıktan sonra kullanım süresi (PAO) simgesini destekler. Göz ürünlerinde nispeten kısa bir PAO yaygındır.

Göz tahrişi: neler test edilebilir, neler edilemez?
AB, bitmiş kozmetikler ve içerikleri için hayvan testini yasaklar; bu yüzden göz tahrişi bugün farklı değerlendirilir. Hammadde tedarikçileri, yeniden yapılandırılmış insan kornea benzeri doku kullanan OECD test kılavuzları gibi doğrulanmış hayvansız yöntemlere dayanır; güvenlik değerlendiricisi de bu içerik verilerini, kullanılan konsantrasyonları ve benzer ürünlerle ilgili deneyimi esas alır. Bazı markalar belirli iddiaları desteklemek için göz doktoru gözetiminde kullanım çalışmaları da yaptırır; bu, bizim sunmadığımız uzmanlık gerektiren bir klinik hizmettir.
Yama testi ise cilt toleransına dair kanıt ekler. Gönüllüler üzerinde uygulanan tek bir 48 saatlik oklüzif yama, formülün normal cildi tahriş edip etmediğini gösterir. Göz için güvenlik değerlendirmesinin yerini almaz; ancak değerlendiriciler ve perakendeciler onu dosyanın bir parçası olarak değerli bulur ve iddia çalışmayı dürüstçe tarif ettiğinde “dermatolojik olarak test edilmiştir” gibi ifadeleri destekleyebilir.
Şunu da okuyun Deodorant Test Gereksinimleri: Deodorant ve Terlemeyi Önleyicilerin İhtiyaçları
Göz ürünlerindeki iddialar kanıt gerektirir
(AB) No 655/2013 Tüzüğü uyarınca her iddia doğru olmalı ve kanıtlarla desteklenmelidir. Tipik göz kremi iddiaları ve genellikle gereken kanıtlar:
- “Dermatolojik olarak test edilmiştir”: yama testi gibi, doğru biçimde tarif edilmiş bir cilt çalışması.
- “Göz doktoru onaylı” veya “lens kullananlar için uygundur”: bir göz uzmanının gözetiminde yürütülen, uygun tasarımlı bir çalışma.
- “Şişliği azaltır” veya “ince çizgileri pürüzsüzleştirir”: etkinlik verileri; test yelpazemizin dışındadır.
- “Kokusuz”: yalnızca maskeleyici kokular dâhil hiçbir koku bileşeni kullanılmadıysa doğrudur.
Göz kremini piyasaya çıkarmadan önce kontrol listesi
- Formülü ve ambalajı, varsa aplikatör ucu dâhil, dondurun.
- Nihai ambalajda stabilite ve uyumluluk testi yapın.
- Su bazlı formülde challenge testi yapın ve A kriterini hedefleyin.
- Mikrobiyolojik kaliteyi sıkı göz çevresi limitlerine göre kontrol edin.
- Cilt toleransı için yama testi ekleyin; özellikle “dermatolojik olarak test edilmiştir” iddiası planlıyorsanız.
- Renklendiricileri, kısıtlı maddeleri ve alerjenleri eklere göre kontrol edin.
- Her şeyi CPSR için güvenlik değerlendiricinize gönderin, ardından ürünü CPNP’de bildirin.
Göz kremlerinde sık yapılan hatalar
- Yeni bir değerlendirme yapmadan yüz kremi güvenlik raporunu göz kremi için yeniden kullanmak.
- Kavanozda test edip metal uçlu bir kalemle piyasaya çıkmak.
- Göz çevresinde izin verilmeyen bir renklendirici içeren renkli baz kullanmak.
- Arkasında bir çalışma olmadan “göz doktoru onaylı” yazdırmak.
Sıkça sorulan sorular
Bir göz kremi, yüz kreminden farklı bir CPSR gerektirir mi?
Evet. Her ürünün kendi güvenlik değerlendirmesi gerekir ve formül yüz kreminize yakın olsa bile değerlendirici kullanım yeri olarak göz çevresini dikkate alır.
Bir göz kreminin güvenli olduğunu göstermek için yama testi yeterli mi?
Hayır. Yama testi normal ciltteki toleransı gösterir. Göz güvenliğini güvenlik değerlendiricisi; içerik verilerini, formülü ve tüm test sonuçlarını birlikte ele alarak yargılar.
Göz kremlerine hangi mikrobiyolojik limit uygulanır?
Göz çevresine yönelik ürünler genellikle en sıkı kategoriye tabidir: toplam sayım için gram başına en fazla 100 CFU, belirli mikroorganizmalar ise saptanmamalıdır.
Önemli çıkarımlar
- Göz kremleri normal AB kurallarını izler ancak hassas bölge için ürün olarak değerlendirilir.
- Daha sıkı mikrobiyolojik limitler bekleyin ve challenge testinde A kriterini hedefleyin.
- Göz çevresinde kullanım için renklendiricileri, kısıtlı maddeleri ve kokuyu kontrol edin.
- Her iddiayı destekleyin; yama testi cilt toleransını destekler, göz güvenliğini değil.
